विकेंड हाताशी होता तेव्हा घरातल्या झाडांची सोय लावणे, गार्डन मध्ये रोज पाण्याचा टायमर लावून ठेवणे अशी सगळी कामं झाली. प्रवासात सोबत म्हणून ठेपले करून घेतले. कितीही प्लॅन केला तरी शेवटी काहीतरी फ्रिज मध्ये राहतं, ते वाया जाऊ नये म्हणून एका भारतीय मित्राच्या घरी देऊन आलो. सोमवारी सकाळी लवकर उठून, घरातल्या सगळ्या गोष्टी पुन्हा एकदा तपासून, गणपती बाप्पा मोरया म्हणून प्रवास सुरु झाला. विमानप्रवास आता नवीन राहिलेला नाही, पण एवढ्या वर्षात ११ तास एकाच विमानात असा प्रवास कधीही केला नव्हता, तो यावेळी होता. फ्रांकफुर्ट हून थेट Los angeles आणि तिथून Las Vegas ५० मिनिटे असा प्रवास होता. फक्त केबीन बॅग होत्या, प्रत्येकी एक, त्यामुळे चेक इन बॅग देण्यात वेळ जाणार नव्हता. आधीच वेब चेक इन झालेलं असल्यामुळे थेट सिक्युरिटी, इमिग्रेशन करून, तिथेच थोडं खाऊन मग विमानाची वाट बघत बसलो.

बोर्डिंग सुरु झालं, ग्रुप प्रमाणे ते लोक यायला सांगतात. त्याप्रमाणे तो माणूस सगळ्यांना विचारत होता. आमचा ग्रुप ५ म्हणून आम्ही बाजूला उभे होतो. सगळ्या लोकांना एक माणूस which group विचारत होता, त्याने सृजनला एकदम how old are you? विचारलं. त्याने ग्रुप विचारला असं समजून सृजनने फाईव्ह असं सांगितलं. मग मी "नाही, आठ वर्षांचा आहे" असं सांगितलं आणि त्याने आम्हाला फॅमिली साठीच्या रांगेत जायला सांगितलं. आपण वेगळंच ऐकलं आणि म्हणून चुकीचं उत्तर दिलं म्हणून सृजनला जरा वाईट वाटलं (इज्जत का सवाल ) पण मग लगेच त्यावर हसू पण आलं आणि आम्ही विमानात बसलो. आम्हाला विंडो सीट साठी बरेच पैसे जास्त भरावे लागणार होते, त्यामुळे विंडो सीट घेतली नव्हती. हे सृजनला सांगितलं तेव्हा त्याला फारच वाईट वाटलं होतं. पण ते पैसे वाचवून त्यात तुझे चार गेम येतील हे समजावल्यावर तो शांत झाला होता. तरीही, प्रत्यक्ष विमानात बसल्यावर त्याच्या दुःखाने पुन्हा डोकं वर काढलं. मधल्या चार पैकी तीन सीट वर आम्ही होतो, विमान निघे पर्यंत चौथ्या सीटवर कुणीही आलं नाही त्यामुळे ते दुःख फार टिकलं नाही, कारण आजतागायत कधीही अशी रिकामी सीट आमच्या नशीबात नव्हती. विंडो पेक्षा याचा आनंद जास्त होता, तो साजरा करत विमान निघालं.

स्क्रीन बंद असणे याबाबतीत आणि स्क्रीन रिस्पॉन्स अतिशय हळू असणे याबाबतीत Lufthansa पूर्णपणे Air India ची आठवण करून देत होतं. तरीही सृजनने त्याच्या आवडीच्या गोष्टी शोधल्या आणि तो त्यात बिझी झाला. मी कोणता सिनेमा बघावा या प्रश्नातच अडकले, मग जाऊदे ते ठरवू नंतर, तोपर्यंत गेम खेळू म्हणून दोन तीन गेम खेळून पाहिले. पण स्क्रीन रिस्पॉन्स इतका हळू होता की मी एक मुव्ह केल्यावर दोन मिनिटांनी ते दिसायचं. मग सुडोकू सोडवू म्हणून ते उघडलं, तर तेही इतकं हळू, दहा वेळा एका आकड्यावर क्लिक केलं की मग तिथे काहीतरी सिलेक्ट व्हायचं, वैतागून तेही बंद केलं. बॉलीवूड म्युझिक म्हणून एक अल्बम लावला, तर त्यात 'सुट्टेबाज हसीना' नावाच गाणं पहिल्यांदाच ऐकलं, काहीही गाणी काय असतात, शब्द संगीत कशालाच काही अर्थ नाही. चाळीशी जवळ येते आहे तसं 'आमच्या वेळची गाणी भारी होती यापेक्षा' असं म्हणण्यात मजा येते. अगदी Arijit Singh ची गाणी लावली तर तीही या विमानात बोअरिंग होती . मग अजून एक दोन documentary बघितल्या, खरंतर ऐकल्या. पॉडकास्ट ऐकत बसले. चक्क एक जर्मन पॉडकास्ट चांगला वाटला, पासपोर्टचा इतिहास आणि त्यात झालेले बदल असा विषय होता. बाकी तीन चार ऑडिओ बुक सुरू केली, पण रटाळ वाचन वाटलं आणि बंद केली. मग एक अजून हिंदी गाण्याचा अल्बम दिसला, त्यात "पहली पहली बार मुहब्बत की है" हे ऐकून आपण विमानात नाही तर एखाद्या टॅक्सी मध्ये बसलो आहे असं वाटलं.

स्वतःच्या स्क्रीन शिवाय आजूबाजूला कळत नकळत लक्ष जातंच. समोरच्या एकाच्या स्क्रीन वर Friends सुरू होतं. पलीकडे कोपऱ्यात एक बाई होती ती लॅपटॉप घेऊन बसली होती. विमान निघायच्या वेळी Air Hostess ने तो तात्पुरता बॅग मध्ये ठेवा हे सांगितल्यावर, तिने सरळ खालीच ठेवला, आणि त्यावर अल्मोस्ट पाय ठेवले. एवढा महागचा लॅपटॉप त्याला असे पाय लागत आहेत हे बघून मलाच आश्चर्य वाटलं. पुन्हा लॅपटॉप वापरता येतील हे ऐकता क्षणी तिने WiFi विकत घेऊन त्यावर काहीतरी काम सुरू केलं आणि दहा मिनिटात लॅपटॉप बंद करून ठेवून दिला. दहा मिनिटांसाठी हिने वायफाय का विकत घेतलं असा प्रश्न माझ्या मनात आलाच. असो.

या सगळ्या दरम्यान जेवण, सृजनची झोप, गप्पा हेही सगळं सुरु होतं. दर थोड्या वेळाने "बरं झालं शेजारी कुणी नाही आलं" यावर आम्ही आनंद व्यक्त करत होतो. यावेळी बॅग भरताना आपलं एकही भांडण झालं नाही असंही बोलणं झालं आणि मग आपण परफ्यूम विसरलो आहे आणि तू घेतो म्हणालास, तू म्हणाली म्हणून मी घेतला नाही असे माफक संवाद होत ती कमी भरून काढली. अगदी त्याच वेळी ऑन एअर शॉपिंग साठी त्या बायका फिरत होत्या, त्यात एक परफ्युम माफक किमतीत दिसला म्हणून आम्ही तो चक्क विकत घेतला. याआधी मला प्रश्न पडायचा की इथे कश्याला शॉपिंग करायचं? मी नुसती ती मॅगझीन बघायचे पण कधीही खरेदी केली नव्हती. एरवीही आम्ही शॉपोहोलिक नाही, पण त्या दिवशी सहज आलं मनात आणि घेतला परफ्युम असं झालं.

स्क्रीन वर अधून मधून विमान कुठून जात आहे हेही बघत होतो. यूके, आइसलँड, ग्रीनलँड, कॅनडा असा प्रवास करत आम्ही एकदाचे Los Angeles मध्ये लँड झालो. विमान लास वेगास वरूनच गेलं, तेव्हा इथे जरा थांबलं असतं तर असं वाटलं. लँडिंग अगदीच रफ झालं, त्यामुळे आधीच बंद असलेलं माझं नाक त्रासला आणि कान दुखायला लागला. डोळे चुरचुरत होते. आम्ही थकायला सुरुवात झाली होती कारण आमचे जर्मनीतले रात्रीचे दहा वाजून गेले होते. विमानतळावरच beige रंग वेगळा वाटत होता. उतरून इमिग्रेशनसाठी गेलो, तिथे भली मोठी रांग होती. लहान मुलांसाठी कुठेही वेगळी प्रायोरिटी नव्हती. अगदी २-४ वर्षांची बरीच मुलं सुद्धा रांगेत होती. युरोपात सहसा मुलांसाठी वेगळी काउंटर असतात, पण इथे काही दिसलं नाही. जवळपास तासभर रांगेत थांबल्यावर एक माणूस आला आणि आम्हाला त्याने पुढे जायला सांगितलं. लगेच नंबर लागला, काहीही जास्त चौकशी झाली नाही, दोन प्रश्न आले आणि काम झालं. आता पुढे वेगासचं विमान होतं. ते टर्मिनल बरंच दूर होतं आणि आतून तिथे जाण्यासाठी काही सोय नव्हती. मग बरंच चालल्यावर तिथे पोचलो, तर अगदीच लहान गेट होतं, बसायलाही जागा नव्हती. आणि इथे ज्या ठिकाणी पासपोर्ट चेक झाले ती बाई फारच उद्धट होती, तिचं इंग्रजी समजत नव्हतं ते वेगळं, पण तिचे हावभाव, बोलण्याची पद्धत आणि आवाज सगळंच डोक्यात जाणारं होतं. या सगळ्यामुळे जरा वैतागलो होतो. त्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेतले भारतीय लोक कसे एवढा प्रवास करतात याचं पुन्हा एकदा कौतुक वाटत होतं. युरोपातून आठ तासात भारतात पोचू शकण्याचा आनंद जास्तच वाढला.

शिवाय सृजन साठी काहीतर खायला घेऊ म्हणून गेलो तर एक म्हणजे पर्याय फारच कमी होते, त्यातले त्याला चालतील असे अजून कमी होते आणि मग त्या काउंटर वरच्या बाईचं इंग्रजी समजायलाच आम्हाला वेळ लागला. कसं आहे की १०-१५ वर्षांपूर्वी हे झालं असतं तर काही वाटलं नसतं, आपण नवीनच आहोत म्हणून हसण्यावारी नेतो. पण आता अनुभवी प्रवासी, पर्यटक म्हणून फिरत असताना, अगदी जर्मन भाषा पण सहज येते, आणि इंग्रजी उच्चार समाजात नाही हे पचवायला अवघड वाटतं. अर्थात शेवटी यावर हसूच येतं, खरेदी करून आम्ही एक जागा शोधून बसलो. वायफाय मिळालं त्यामुळे घरी मेसेज केले. अमेरिकन सिम कार्ड ऍक्टिव्हेट केलं आणि मग पुढच्या विमानात बसलो. आता विंडो सीट होती, अर्धवट झोपेत त्या खिडकीतून बघत तासाभरात व्हेगास मध्ये उतरलो.

या दोन्ही विमानतळांवर साइन बोर्ड कमी आहेत असं जाणवलं. नव्हते असं नाही, पण पटकन दिसतील आणि अजून थोडे जास्त चालले असते असं वाटलं. लोकही फार कमी होते, आणि जे होते तेही आमच्या सारखेच शोधात होते. शेवटी टॅक्सी साठीची जागा शोधून तिकडे जायला निघालो. टॅक्सी साठीची app इन्स्टॉल करून ठेवली होती, पण त्यात कार्ड लिंक करा, टॅक्सी शोधा आणि त्यांचा पिक अप पॉईंट शोधा यात वेळ गेला. टॅक्सी आली, त्या माणसाने हसून स्वागत केलं, तो केनिया मधून आला आहे वगैरे सांगत होता पण आम्ही एवढे थकलो होतो, की फार काही बोलण्याच्या मनस्थितीत नव्हतो. हॉटेलला पोचलो तेव्हा जर्मनीतले पहाटेचे ५ वाजले होते, व्हेगास मध्ये संध्याकाळ होती. आता उद्या व्हेगास बघू असं म्हणतच फ्रेश होऊन गाढ झोपलो.

क्रमशः

मधुरा देशपांडे शेंबेकर
२८-०४-२५