मधमाशी हा किटक अखिल मानवजातीला लाभकारी आहे असे गेले कित्येक वर्षे ऐकत आहे. मधमाशी संपली तर चार वर्षात मानवही पृथ्वीवरुन संपेल असे एक वाक्य अल्बर्ट आईनस्टाईनच्या नावावर खपवले जाते. मला शेतीत रस असल्याने मधमाशीबद्दल आकर्षण होते पण ते सोडता बाकी काही माहिती नव्हती.

मधमाशीची शरीररचना आपण समजुन घेतली. आता मधमाशीच्या जीवनक्रमाची माहिती घेऊया.

राणी, कामकरी व नर अशा तिन जातीच्या माशा पोळ्यात असतात. प्रत्येक पोळ्याची राणी एकच असते, नर दोन तिनशे असतात आणि कामकर्‍या हजारो असतात. एका निरोगी पोळ्यात साधारण विस हजार ते ऐंशी हजार मधमाशा असतात. बाहेर फुलोरा असतो म्हणजे मुबलक अन्न असते तेव्हा पोळ्यात मधमाश्या भरपुर असतात, बाहेर हिंवाळा किंवा पावसाळा असतो म्हणजे अन्न उपलब्ध नसते तेव्हा मधमाशांची संख्या रोडावते. पोळ्यात साठलेल्या मधावर गुजराण करायची तर जास्त लोकसंख्या असुन चालत नाही.

आपण सर्वप्रथम राणीमाशीचा जीवनक्रम पाहुया.